ديني ،اجتماعي، سياسي، فرهنگي ، اقتصادي
 آرايش زنان ازديدگاه اسلام

1- شايسته است هر زني خصلت‌هاي فطري را كه به آنان اختصاص دارد و لايق آنهاست، انجام دهند: از جمله كوتاه كردن ناخن‌ها و تميز نگه داشتن آنها؛ زيرا گرفتن ناخن‌ها به اجماع اهل علم سنت است. همچنين اين كار از خصلت‌هاي ذاتي و فطري انسان است كه در حديث هم آمده است؛ و در اين كار پاكيزگي و زيبايي است. در صورتي كه در نگه‌داري و بلند كردن آن نوعي فساد و خراب‌كاري و مشابهت با حيوانات درنده است؛ همچنين موجب جمع شدن ميكروب و چرك و كثافت است، و مانع رسيدن آب به زير آنهاست. متأسفانه بعضي از زنان مسلمان نيز براساس تقليد و پيروي كوركورانه از زنان كافر و عدم آشنايي با سنت‌هاي ديني خود به دراز كردن ناخن‌هايشان اقدام كرده‌اند.

همچنين برداشتن موي زير بغل و موي زير ناف براي زنان سنت است، به خاطر عمل به حديثي كه در اين باره وارد شده است، در ضمن در اين كار حسن و زيبايي وجود دارد؛ بهتر آن است كه اين كار در هر هفته صورت گيرد، يا اين كه بيشتر از چهل روز طول نكشد.

2- آنچه كه از زن در مورد موي سر، رنگ كردن و حنا گذاشتن آن و در مورد ابرو مطلوب و يا ممنوع است:

الف- بايستى كه هر زن مسلمان موي سرش را واگذارد؛ و در غير ضرورت تراشيدن موي سر زن از نظر شرع حرام است.

شيخ محمد بن ابراهيم آل شيخ مفتي كشور عربستان سعودي : مي‌گويد: اما در مورد موي سر زنان به هيچ وجه تراشيدن آن جايز نيست؛ به دليل حديثي كه امام نسائي در كتاب سنن خويش از طريق علي س روايت كرده است؛ همچنين همان حديث از امام البزار با سند خويش در كتاب مسندش از عثمان س روايت كرده است؛ همچنين ابن جرير آن را با سند خويش از عكرمه س روايت كرده است؛ همگي گفته‌اند كه: «نهى رسول الله ص أن تحلق المرأة رأسها». رسول الله ص زن را از تراشيدن موي سرش نهي فرموده است، هرگاه از جانب رسول الله ص كلمه نهي، بيايد، مادامي كه معارض نداشته باشد به معناي تحريم است.

ملا علي قاري در كتاب «المرقاه شرح المشكاه» چنين گفته است: قوله: «أن تحلق المرأة رأسها» فرموده وي چنين است كه زن سر خويش را بتراشد؛ اين نهي براي آن است كه موي بلند و گيسوي زنان همانند بلندي محاسن و ريش مردان است در جمال و زيبايي[1].

اگر هدف از كوتاه كردن موي سر زن نيازي غير از آرايش باشد؛ به گونه‌اي كه نتواند به مويش برسد يا اين كه موي سرش بسيار بلند باشد و نظافتش بر وي سخت باشد ـ در چنين مواردي اشكالي ندارد كه به اندازه نياز كوتاه نمايد. چنانچه بعضي از زنان رسول الله ص پس از وفات آن حضرت چنين مي‌كردند؛ در ضمن آنان پس از وفات آن حضرت آرايش و پيراستن را كاملاً كنار نهاده بودند و هيچ نيازي به بلند كردن موي سرشان نداشتند.

ولي اگر هدف زن از كوتاه كردن موي سرش، مشابهت و تقليد از زنان كافر و هرزه، يا مشابهت به مردان باشد ـ بدون ترديد اين كار حرام است؛ به دليل حديثي كه به طور عموم تشابه به كفار را نهي كرده است، همچنين به دليل حديثي كه تشابه زنان را به مردان نهي كرده است. در ضمن اگر هدف از اين كار آرايش باشد، آنچه كه ظاهراً به نظر مي‌رسد، جايز نيست.

استاد ما جناب شيخ محمد الأمين الشنقيطي : در كتاب «أضواء البيان» گفته است: (عرف و عادتي كه در بسياري از كشورهاي مسلمان در مورد كوتاه كردن و تراشيدن موي سر زن رواج دارد، عادت و روش فرنگي‌هاست و كاملاً مخالف با عرف و عادت زنان مسلمان و زنان عرب قبل از اسلام است. و اين از جمله انحرافاتي است كه متأسفانه در دين، اخلاق و ساير ارزش‌هاي زندگي ما نفوذ پيدا كرده است). آنگاه در جواب حديث: «أنَّ أزواج النبي ص يأخذن من رؤوسهن حتى تكون كالوفرة». «زنان پيامبر ص از موهاي سر خود مي‌چيدند تا موهايشان به پيه گوش‌هايشان مي‌رسيد». چنين مي‌گويد: زنان رسول الله ص تنها پس از وفات آن حضرت موهاي سرشان را كوتاه مي‌كردند البته در زمان حيات آن حضرت خودشان را زيبا مي‌نمودند و از زيباترين آرايش آنان همان موهاي سرشان بود، ولي پس از وفات آن حضرت براي آنان حكم خاصي است كه هيچ يك از زنان روي زمين با آنها در اين زمينه مشاركت ندارند؛ و آن عبارت از قطع اميد آنان به ازدواج به طور كلي است؛ و همچنين نوميد شدن آنها از ازدواج به آن حد و اندازه، كه ممكن نيست هيچ طمع و آرزويي با آن آميخته گردد. آنان به علت وفات آن حضرت ص همانند زنان در حال گذران دوره عدة وفات شوهران خويش هستند كه تا لحظة مرگ خودشان را محبوس ساخته‌اند و حق ازواج با احدي را ندارند.

چنانچه خداوند در موردشان فرموده است:

«و شما حق نداريد رسول الله ص را آزار دهيد، و نه هرگز همسران او را بعد از او به همسرى خود درآوريد كه اين كار نزد خدا بزرگ است!».

نوميدي قطعي از ازدواج با مردان گاهي اوقات مي‌تواند علت رخصت حلال نمودن آرايش باشد كه براي علت و يا سبب ديگري چنين رخصتي وجود ندارد[2].

بر هر زن لازم است كه موي سر خويش را حفظ نمايد و به نظافت آن بپردازد و به آن توجه نمايد و به صورت گيسوهاي بافته شده در آورد؛ ولي براي زن جايز نيست كه موي سرش را در وسط سر و پشت سر جمع كند و ببندد[3].

شيخ الإسلام ابن تيميه در «مجموع الفتاوي» 22/145 مي‌گويد: همچنان كه از زنان روسپي و فاحشه قصد دارند كه موي سرشان را به صورت يك گيسو بافته بر روي شانه خويش بيندازند. شيخ محمد بن ابراهيم مفتي سعودي : گفته است: آنچه كه امروزه بعضي از زنان مسلمان از فرق نهادن موهاي سرشان در يك طرف سر و جمع كردن موي سرشان در پشت سر و يا قرار دادن موي سرشان در بالاي سر به همان شكل و صورتي كه زنان فرنگي آرايش مي‌كنند، به طور كلي جايز نيست، زيرا در اين كار مشابهت و همساني به زنان كافر وجود دارد. از ابوهريره در يك حديث طولاني آمده است كه رسول الله ص فرمودند: «صنفان من أهل النار لم أرهما: قوم معهم سياط كأذناب البقر يضربون بها الناس، ونساء كاسيات عاريات مائلات مميلات، رؤوسهن كأسنمة البخت المائلة، لا يدخلن الجنة، ولا يجدن ريحها، وإنَّ ريحها ليوجد من مسيرة كذا وكذا»[4].

«دو گروه جهنمي هستند كه من آنها را نديده‌ام: مردمي كه به دستشان شلاقهايي همانند دم گاو است و مردم را با آن شلاق مي‌زنند، و (گروه دوم) زناني كه با وجود پوشش لخت و عريانند، ديگران را به سوي خويش متمايل مي‌سازند در حالي كه خودشان نيز به آنها تمايل دارند، موهاي سرشان بسان كوهان خميدة شتر است، آنان هرگز به بهشت وارد نمي‌شوند و هيچگاه بوي بهشت به مشامشان نمي‌رسد، گرچه بوي بهشت در مسافت چنين و چنان يافت مي‌شود».

بعضي از علما سخن پيامبر ص را چنين تفسير كرده‌اند: «مائلات مميلات» يعني آن زنان سرهايشان را با شانه ميلاء شانه مي‌كنند و آرايش مي‌دهند و آن همان شانه زنان فاحشه و روسپي است. و ديگر زنان با آن شانه سرشان را شانه مي‌كنند، و اين همان نشانه زنان فرنگي است، و شانه زنان مسلماني است كه پا در جا پاي آنها نهاده و سايه‌وار از آنان تقليد كوركورانه مي‌كنند[5].

همانگونه كه زن مسلمان از تراشيدن موي سر و يا كوتاه كردن آن بدون ضرورت بازداشته مي‌شود، به همان صورت از پيوند زدن موي سر و زياد نمودن آن با وصل موي ديگري نيز منع مي‌شود. به خاطر حديثي كه در صحيح بخاري ومسلم آمده است: «لعن رسول الله ص الواصلة والمستوصلة».

«رسول الله ص زني را كه مويش را به موي ديگر پيوند مي‌زند و همچنين زني كه اين كار را مي‌كند، مورد لعن و نفرين قرار داده است».

منظور از «الواصلة» زني است كه موي خود را به موي ديگري پيوند مي‌زند. و منظور از «المستوصلة» زني است كه اين كار پيوند را انجام مي‌دهد.

سبب لعن و نفرين اين است كه اين كار نوعي فريب و تزوير است.

پيوند حرام مو در اين عصر و زمان همان پوشيدن كلاه گيس است.

امام بخاري و مسلم و سايرين روايت كرده‌اند كه معاويه س هنگامي كه وارد مدينه شد، در آنجا خطبه‌اى خواند، سپس يك دسته مو را از جيبش بيرون آورد و گفت: زنان شما را چه شده است كه در سرهايـشان از اين موها استفاده مي‌كننـد، من از رسول الله ص شنيدم كه فرمودند: «هيچ زني نيست كه در سر خويش مويي از موي ديگري قرار دهد مگر اين كه اين عمل نوعي تزوير و فريب است».

ب- برداشتن ابرو به طور كامل و يا قسمتي از آن بر زن مسلمان حرام است. اين كار به هر طريقي صورت گيرد، به وسيله تراشيدن، كوتاه كردن، گرفتن، استفاده از انواع موبرها و موچين و غيره كلاً حرام است. زيرا اين كار همان «نمص» است كه مورد لعن و نفرين رسول الله ص قرار گرفته است.

رسول الله ص زناني را كه ابروي خود را مي‌چينند مورد لعن و نفرين قرار داده است؛ به اين صورت: «لعن رسول الله ص النامصة والمتنمصة». «نامصه» به زني گفته مي‌شود كه به زعم و خيال خودش موي ابروي خود را به خاطر آرايش و زيبا شدن بر مي‌دارد. و «متنمصه» به زني گفته مي‌شود كه اين كار آرايش را انجام مي‌دهد.

در اصل اين كار همان تغيير در خلق الله است كه شيطان در حضور خداوند عهد كرده بود، بني آدم را به آن وا مي‌دارد؛ چنانچه خداوند متعال از زبان وي حكايت مي‌كند كه شيطان گفت:

«آنان دستور مي‌‏دهم كه آفرينش پاك خدايى ‏را تغيير دهند!».

و در صحيح بخاري از عبدالله بن مسعود س روايت است كه: (خداوند لعنت كند آن زناني را كه بدنشان را خال كوبي مي‌كنند، و زنان خال كوب را و زناني كه ابروي خود را بر مي‌دارند و زنان آرايشگر را، و زناني كه به خاطر زيبايي دندانهايشان را از هم فاصله دار مي‌سازند، و آن زناني را كه آفرينش الهي را در وجودشان تغيير مي‌دهند و عوض مي‌كنند) آنگاه گفت: بدانيد و آگاه باشيد كه من آن كساني را لعنت مي‌كنم كه رسول الله ص آنها را لعنت كرده است و اين پيروي در قرآن آمده است يعني اين سخن خداوند متعال:

«آنچه را رسول خدا براي شما آورده بگيريد (و اجرا كنيد) و آنچه نهي كرده خوداري نمائيد».

اين مطالب را امام ابن كثير در تفسيرش در 2/359 چاپ انتشارات دار الأندلس آورده است.

متأسفانه امروزه بسياري از زنان به اين درد خطرناك كه از گناهان كبيره است، دچار شده‌اند. تا جايي كه برداشتن ابرو براي زنان از واجبات روزمره شده است. در صورتي كه اگر شوهري زنش را به اين كار دستور دهد، براي زن جايز نيست كه در اين مورد از شوهر اطاعت نمايد، زيرا اين كار معصيت و گناه است.

ج- باز كردن و ايجاد شكاف ميان دندانها براي زيبايي و خوشگل نمودن بر زن مسلمان حرام است. به اين صورت كه براي زيبا نمودن و خوشگل ساختن دندان‌هايشان به وسيله مته‌هاي دندانسازي شكاف‌هاي كوچكي را در ميان دندان‌هايشان ايجاد مي‌كنند. ولي اگر دنداني پوسيده شود و نياز به ترميم باشد و يا كرم خوردگي داشته باشد و نياز به كندن و يا پركردن داشته باشد؛ براي برطرف نمودن اين ناراحتى‌ها استفاده از دندانسازي اشكالي ندارد زيرا اين كار بخاطر درمان كردن و رفع بيماري و خرابي است، البته اين كار هم بايد توسط دندانپزشك زن صورت گيرد.

د- خال كوبي در بدن براي زن مسلمان حرام است؛ زيرا پيامبر ص زني را كه بدنش را خالكوبي كند، و زن خال كوب را لعنت كرده است. خالكوبي كار حرام و از گناهان كبيره است. به دليل اينكه رسول الله ص لعنت كرده است كسي را كه اين عمل را انجام مي‌دهد، و همچنين كسي را كه اين عمل بر بدن او صورت مي‌گيرد، و مشخص است كه لفظ «لعنت» فقط براي گناهان كبيره مي‌آيد.

هـ- حكم حنا و رنگ كردن موي سر و زيورآلات طلا براي زن:

1- رنگ كردن با حنا: امام نووي در كتاب «المجموع 1/324» گفته است: رنگ كردن دست و پا به وسيله حنا براي زنان به دليل احاديث مشهوري كه در اين مورد آمده است، مستحب مي‌باشد. آنچه كه امام ابوداود روايت كرده است به اين موضوع اشاره دارد كه: زني از عايشه ك در مورد رنگ كردن با حنا سؤال كرد؛ ايشان گفتند: اشكالي ندارد، ولي من اين كار را دوست ندارم زيرا يار و محبوب من رسول الله ص از بوي آن خوشش نمي‌آمد، همچنين امام نسائي اين حديث را روايت كرده است. و از عايشه ك روايت است كه: زني از پشت پرده دستش را به سوي رسول الله ص دراز كرد و در دستش نامه‌اي براي رسول الله ص بود. رسول الله ص دستش گرفت و فرمود، نمي‌دانم اين دست مردي بـود يا دست زني؟ آن زن گفت: بلكه دست زني بـود. آنگاه رسول الله ص فرمودند: «اگر تو زن باشي حتماً ناخن‌هاي دستت را رنگ مي‌كردي ـ يعني به وسيله حنا رنگ مي‌كردي. اين حديث را ابوداود و نسائي روايت كرده‌اند. ولي زن نبايد ناخن‌هايش را با موادي رنگ كند كه آن مواد روي ناخن‌ها بماند و مانع رسيدن آب به آنها گردد[6].

2- در مورد رنگ كردن زن موي سرش را: اگر به سبب پيري موي سرش سفيد باشد؛ وي موي سرش را به غير از رنگ مشكي رنگ مي‌كند. به دليل عموميت نهي رسول الله ص از رنگ كردن موي سر با رنگ مشكي. امام نووي در كتاب «رياض الصالحين ص 626» مي‌گويد: باب نهي مرد و زن از رنگ كردن موي سرشان با رنگ مشكي. و در كتاب «المجموع» (1/324) مي‌گويد: در مذهب ما هيچ فرقي بين مرد و زن در رنگ كردن به رنگ مشكي نيست.

اگر زني بخواهد رنگ مشكي موي سرش را به وسيله رنگ كردن تغيير دهد و به رنگ ديگري درآورد؛ آنچه كه به نظر مي‌رسد، اين كار جايز نيست، زيرا هيچ انگيزه و علتي براي اين كار نيست؛ زيرا مشكي بودن براي موي سر نوعي زيبايي و جمال براي موست، و اين هيچ بدي ندارد كه نياز به تغيير آن باشد و اگر كسي اين كار را بكند در اين كار نوعي تشابه به زنان كافر پيش مي‌آيد.

3- استفاده از زيورآلات طلا و نقره در حد عرف و عادت براي زنان به اجماع علماء جايز است. ولي براي وي جايز نيست كه زيورآلات خود را براي مردان نامحرم آشكار سازد؛ بلكه بايد آنها را از چشم مردان بيگانه بپوشاند. مخصوصاً هنگام بيرون رفتن از منزل و يا هنگامي كه در معرض ديد مردان بيگانه قرار مي‌گيرد. زيرا در اين كار فتنه است. در واقع زنان نهي شده‌اند از اين كه مردان بيگانه صداي زيورآلات آنها را كه در پايشان بسته‌اند از زير لباس بشوند تا چه رسد به نشان دادن زيورهاي ظاهري



[1] - مجموع فتاوى الشيخ محمد بن ابراهيم 2/49.

[2] - كتاب أضواء البيان 5/598 ـ601، در چنين مواردي هرگاه شوهري به زنش دستور داد كه چنين كاري را بكند براي زن جايز نيست كه از وي اطاعت كند، زيرا هيچ فرمان از مخلوق در جهت نافرماني خدا روا نيست.

[3]- چنانچه اكثر زنان امروزه موي سرشان را در پشت سر با موگير مي‌بندند و به صورت كوهان شتر در مي‌آورند. مترجم.

[4] - رواه مسلم.

[5] - مجموع فتاوي الشيخ 2/47، نگاه: «الإيضاح والتبيين» الشيخ حمود التويجري ص 85.

[6] - چنانچه امروزه زنان ناخن‌هايشان را لاك مي‌زنند و يا ناخن مصنوعي به آنها مي‌چسبانند.

|+| نوشته شده توسط حبيب الرحمن رضاپور در 2012/2/15  |
 
 
بالا